Als werkgever heb je wettelijke verplichtingen wanneer één van je personeelsleden betrokken raakt bij een arbeidsongeval.
Welke regels precies van toepassing zijn, hangt af van de sector waarin je actief bent (privé of publiek), maar de kernverplichtingen zijn in beide stelsels vergelijkbaar.
Concreet moet je als werkgever:
-
zorgen voor een bescherming tegen arbeidsongevallen vanaf de eerste dag van tewerkstelling, hetzij via een verzekering, hetzij als eigen verzekeraar binnen het toepasselijke wettelijke kader;
-
elk ongeval op de arbeidsplaats of op de weg naar en van het werk aangeven.
Deze verplichtingen gelden voor alle personeelsleden, ongeacht het type contract of de duur van de tewerkstelling.
Wie zijn verplichtingen niet naleeft, riskeert boetes, terugvorderingen en, in bepaalde gevallen, strafrechtelijke vervolging.
FAQ
-
Bij wie moet je een arbeidsongevallenverzekering afsluiten?
In België is een verzekering tegen arbeidsongevallen verplicht. Wie instaat voor die verzekering en welk stelsel van toepassing is, hangt af van de sector (privé of publiek) en van het statuut van de betrokken werknemer.
-
In de privésector sluit je als werkgever een arbeidsongevallenverzekering af bij een erkende verzekeringsonderneming. Een overzicht van alle erkende arbeidsongevallenverzekeraars kan helpen om je keuze te maken.
-
In de publieke sector treedt de werkgever in principe op als eigen verzekeraar.
Voor bepaalde personeelscategorieën (zoals politiediensten, militairen of NMBS-personeel) geldt een specifiek stelsel.
Meer informatie over de verzekeringsplicht vind je op de pagina "Wie is verzekerd tegen arbeidsongevallen?".
-
-
Hoe lang loopt een arbeidsongevallenverzekering?
Deze vraag is enkel relevant wanneer de bescherming tegen arbeidsongevallen gebeurt via een verzekeringsovereenkomst, wat het geval is in de privésector en bij sommige publieke werkgevers die zich (gedeeltelijk) herverzekeren. Werkgevers in de publieke sector die optreden als eigen verzekeraar hebben geen verzekeringsovereenkomst, maar moeten uiteraard wel alle wettelijke verplichtingen volgen.
-
De verzekeringsovereenkomst mag maximaal één jaar lopen, te rekenen vanaf 1 januari volgend op de datum van ondertekening.
-
Met wederzijds akkoord kan die looptijd worden vastgelegd op maximum drie jaar.
-
De overeenkomst wordt stilzwijgend verlengd.
Je kunt de overeenkomst:
-
jaarlijks opzeggen via een aangetekende brief, uiterlijk drie maanden vóór het einde van de overeenkomst;
-
tijdens het kalenderjaar beëindigen onder strikte voorwaarden, bijvoorbeeld:
-
bij niet-betaling van de premie;
-
na een schadegeval.
-
Ook de verzekeringsonderneming kan in die gevallen opzeggen.
-
-
Wat als je als werkgever niet verzekerd bent? (privésector)
Ben je je werknemers niet of niet tijdig verzekerd tegen arbeidsongevallen, dan word je ambtshalve aangesloten bij Fedris. Dat betekent dat Fedris tijdelijk optreedt in plaats van een arbeidsongevallenverzekeraar om werknemers te beschermen.
Bij ambtshalve aansluiting moet je een forfaitaire bijdrage betalen per werknemer en per kalendermaand. Die bijdrage ligt hoger dan een gewone verzekeringspremie en wordt in de praktijk als een boete ervaren.
Ook zonder verzekering blijft de werknemer beschermd. Fedris vergoedt het slachtoffer en verhaalt alle kosten nadien volledig op jou als werkgever. Niet-verzekering kan bovendien leiden tot strafrechtelijke vervolging.
Meer informatie over de verzekeringsplicht vind je op de pagina “Werkgever verzekert zich niet (tijdig)”.
-
Hoe geef je een arbeidsongeval aan?
Als werkgever ben je verplicht om elk arbeidsongeval op de arbeidsplaats of op de weg naar en van het werk aan te geven.
De manier waarop je dat doet, hangt af van de sector waarin je actief bent.-
In de privésector gebeurt de aangifte bij de arbeidsongevallenverzekeraar.
-
In de publieke sector verloopt de aangifte verplicht elektronisch via Publiato.
Niet verzekerd zijn of twijfelen over de procedure mag nooit een reden zijn om geen aangifte te doen.
Meer informatie vind je op de pagina “Aangifte arbeidsongeval – privésector” en op de pagina “Aangifte arbeidsongeval - publieke sector”.
-
-
Heb je klachten over je verzekeringsonderneming?
Werknemers uit de privésector kunnen en klacht indienen via het elektronische klachtenformulier op de website van Fedris. Werknemers uit de publieke sector nemen best eerst contact op met Fedris.
Gaat de klacht over je verzekeringscontract, dan kun je ook contact opnemen met de Ombudsman van de Verzekeringen:
De Meeûssquare 35
1000 Brussel
info@ombudsman.as
02 547 58 7 -
Wat als je als werkgever een arbeidsongeval niet aangeeft?
Als werkgever ben je wettelijk verplicht om een arbeidsongeval aan te geven.
Doe je dat niet, dan blijven de rechten van het slachtoffer behouden. Wat mogelijk is, hangt af van de sector.-
In de privésector kan een werknemer het arbeidsongeval zelf aangeven bij de arbeidsongevallenverzekeraar. Fedris kan ondersteunen wanneer een werkgever in gebreke blijft.
-
In de publieke sector blijft de werkgever verantwoordelijk voor de aangifte en de behandeling van het dossier. Het arbeidsongeval zelf aangeven is daar niet mogelijk. Bij problemen is het aangewezen contact op te nemen met de personeelsdienst, een vakbond of juridische bijstand.
Meer informatie vind je op de pagina “Werkgever geeft arbeidsongeval niet aan”.
-
-
Wat betekent het als Fedris je onderneming opvolgt wegens een verhoogd ongevalsrisico?
Fedris beoordeelt het ongevalsrisico van ondernemingen op basis van een jaarlijkse berekening van de risico-index. Die objectieve index vergelijkt het aantal en de ernst van arbeidsongevallen met de omvang van de tewerkstelling en wordt afgezet tegen de activiteitensector en de privésector in het algemeen.
Afhankelijk van de hoogte en de duur van dat risico zijn er twee mogelijke trajecten:
-
een sensibiliseringscampagne, waarbij Fedris ondernemingen met een verhoogd ongevalsrisico preventief waarschuwt en aanzet tot bijsturing;
-
een situatie van verzwaard risico, wanneer de wettelijke drempels structureel en over meerdere jaren worden overschreden, met verplichte opvolging en bijkomende gevolgen.
Het doel van dit systeem is niet bestraffing, maar het voorkomen van arbeidsongevallen door een sterker en duurzamer preventiebeleid.
Meer informatie vind je op de pagina’s
-
-
Welke wettelijke verplichtingen heb je om arbeidsongevallen te voorkomen?
Als werkgever ben je wettelijk verplicht om arbeidsongevallen zoveel mogelijk te voorkomen. Die verplichting is vastgelegd in de Welzijnswet van 4 augustus 1996 en verder uitgewerkt in de Codex over het welzijn op het werk, onder toezicht van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg.
Meer informatie vind je op de pagina “Wettelijke verplichtingen van de werkgever om arbeidsongevallen te voorkomen”.
-
Moet je een stagiair of leerling verzekeren tegen arbeidsongevallen?
Niet elke stagiair valt automatisch onder de gewone arbeidsongevallenregeling. Voor personen die een opleiding volgen in het kader van werkervaring geldt vaak de regeling van de kleine statuten.
In dat geval genieten zij een bescherming tegen arbeidsongevallen die vergelijkbaar is met die van werknemers. Wie als werkgever wordt beschouwd – en dus moet instaan voor de verzekering en de aangifte – hangt af van de aard van de opleiding en het wettelijk kader waarin die plaatsvindt.
Meer informatie vind je op de pagina “Verzekering tegen arbeidsongevallen voor stagiairs – kleine statuten”.
-
Hoe berekent de verzekeringsonderneming de premie die je moet betalen? (privésector)
Als werkgever in de privésector betaal je de premie voor de arbeidsongevallenverzekering, maar de berekening gebeurt door de verzekeringsonderneming.
Fedris heeft hiervoor de toepassing Primula ontwikkeld. Met Primula worden de loon- en arbeidstijdgegevens die je elk kwartaal aan de RSZ aangeeft (via de DmfA-aangifte) op jaarbasis samengebracht. Eén keer per jaar bezorgt Fedris die gegevens – de zogenaamde primulabonnen – aan de verzekeringsonderneming waarbij je in het betrokken jaar verzekerd was.
Zo moet je geen bijkomende loonopgave meer doen aan je verzekeraar en beschikt de verzekeringsonderneming over de nodige gegevens om de verzekerde loonmassa te bepalen en op basis daarvan de premie te berekenen.
-
Heb je vragen over de omzetting van de RSZ-gegevens naar de verzekerde loonmassa? Dan neem je contact op met je verzekeringsonderneming.
-
Heb je klachten over de berekening van de premie? Dan wend je je tot de klachtendienst van je verzekeraar of, in tweede instantie, tot de Ombudsman van de Verzekeringen.
-
Heb je vragen over de inhoud van je kwartaalaangifte (DmfA)? Dan is de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) het juiste aanspreekpunt.
-
-
Krijg je loonverlies terug bij een controle door de raadsgeneesheer?
Dat hangt af van de sector.
-
In de privésector betaal je het loon door alsof het om een gewone werkdag gaat. De verzekeringsonderneming betaalt dit loonverlies nadien aan jou als werkgever terug.
-
In de publieke sector blijft het personeelslid in dienstactiviteit en wordt het loon of de wedde doorbetaald. De werkgever treedt daar op als eigen verzekeraar, waardoor er geen aparte terugbetaling van loonverlies is.
-
-
Wat doe je als een werknemer het niet eens is met de regeling van een arbeidsongeval?
Bij de regeling van een arbeidsongeval kunnen meningsverschillen ontstaan, bijvoorbeeld over:
-
de erkenning van het ongeval;
-
medische vaststellingen (zoals genezing of arbeidsongeschiktheid);
-
de gevolgen van het ongeval (bijvoorbeeld het percentage blijvende arbeidsongeschiktheid).
Wanneer een werknemer het niet eens is met een beslissing van: de arbeidsongevallenverzekeraar (privésector) of de werkgever (publieke sector),
kan hij of zij:
-
een onderzoek vragen bij Fedris naar de beslissing van de verzekeraar of de publieke werkgever;
-
het geschil voorleggen aan de arbeidsrechtbank,
Als werkgever kun je de werknemer in dat geval doorverwijzen naar Fedris voor verdere toelichting over de mogelijke stappen. Bij weigering
-
-
Wat moet je doen bij werkhervatting van een gedeeltelijk tijdelijk arbeidsongeschikte werknemer?
Wanneer een werknemer na een arbeidsongeval gedeeltelijk tijdelijk arbeidsongeschikt is, kan de mogelijkheid van (gedeeltelijke) werkhervatting worden onderzocht. Dat kan gaan om:
-
een aangepaste hervatting in de oorspronkelijke functie, of
-
een voorlopig passend ander werk.
Werkhervatting is alleen mogelijk wanneer dat medisch verantwoord is. In bepaalde gevallen is een gunstig advies van de arbeidsarts vereist.
Als werkgever ben je verplicht om na te gaan of werkhervatting mogelijk is, maar je bent niet verplicht om die effectief te realiseren als dat niet haalbaar of niet verantwoord blijkt.
Meer informatie over werkhervatting en re-integratie vind je bij de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg en in het dossier “Return to work” van de Nationale Arbeidsraad.
-